Hukukçu uyarısı: “Ücretsiz müsaadeye zorlama, tazminatlı işten ayrılma nedeni”

Hukukçu uyarısı: “Ücretsiz müsaadeye zorlama, tazminatlı işten ayrılma nedeni”

25 Mart 2020 0 Yazar: Larus

Koronavirüs salgını sonrasında birçok şirkette çalışanların fiyatsız müsaadeye çıkarılması çalışanların haklarını gündeme getirdi. İşverenlerin tek taraflı kararları ile emekçilere fiyatsız müsaade vermesinin hukuken mümkün olmadığını belirten Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Tedrisat Üyesi Dr. Başak Güneş, “Fiyatsız müsaade pratiği için patronun bu talebini personellere yazılı olarak iletmesi, çalışanların de altı işgünü içinde yazılı olarak kabul etmesi zaruridir. Aksi takdirde fiyatsız müsaade kararı emekçiyi bağlamayacaktır” dedi. Patronların fiyatsız müsaade talebini kabul etmeyen ve çalışmak isteyen emekçileri işyerine almayarak çalıştırmamasının, iş akdinin patron tarafından haksız feshi olduğunu ve emekçilerin ihbar tazminatı ile kıdemleri bir yıldan fazlaysa kıdem tazminatlarını talep edebileceklerini belirten Dr. Güneş, başkaca akdini feshetmek istemeyen personellerin Bakanlığa şikayet yoluna başvurabileceklerini bildirdi.

Fiyatsız müsaadesi kabul etmek istemeyen çalışanların kendilerine dayatılan evrakları imzalamaması gerektiğini belirten Dr. Başak Güneş, öbür bir büroya yahut üniteye sürgün tehdidiyle karşılaşılması durumunda ne yapılabileceğini ise şöyle anlattı:

“Eğer taraflar arasındaki iş kontratında personelin çalışacağı işyeri belirlenmişse, patron tek taraflı olarak emekçinin işyerini değiştiremez. Şayet akitte bu istikamette bir karar yoksa çalışanın durumunu ağırlaştırmamak kaydıyla tıpkı bölge sonları içerisinde işyerini değiştirebilir; lakin yapılmak istenen değişiklik personelin durumunu ağırlaştırıyorsa, örneğin yol masrafları artıyor yahut yolda geçirdiği vade kabul edilemez ölçüde uzuyorsa patronun bu değişiklik teklifini personele yazılı yapması, çalışanın de laf konusu teklifi 6 işgünü içerisinde yazılı olarak kabul etmesi gerekir. Aksi takdirde değişiklik emekçiyi bağlamaz ve patronun emekçiyi işyerine almaması iş akdinin patron tarafından haksız feshi olarak kıymetlendirilir. Bu durumda da emekçi ihbar tazminatına ve kıdemi 1 yıldan ziyade ise kıdem tazminatına hak kazanır. Öte yandan patron iş kontratında personelin işyerini değiştirme hakkını saklı tutmuşsa, öteki bir sözle iş akdinde patron tarafından gerektiğinde personelin işyerinin değiştirilebileceği belirtilmişse personelin işyeri değişikliğine uyması gerekmektedir.”

“İşverene fesih imkânı tanımaz”

Çalışanın virüse yakalanması ya da karantina altında tutulması durumlarında yukarıda özetlenen kurallar haricinde salgının patrona haklı fesih imkânı tanımayacağını tabir eden Dr. Başak Güneş, şunları söyledi: “Genelge doğrultusunda işyerini kapatan patronların bu sebebe dayanarak personellerin akdini feshetmesi mümkün değildir. Öte yandan bu işyerlerinde çalışan emekçilere patronların bir hafta boyunca yarım fiyat ödemesi gerekmekte ve sonrasında patronun fiyat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Laf konusu durum patronlara haklı fesih imkanı tanımasa bile, yarım fiyat ödenen bir haftanın ahir çalışanların haklı feshe gitmesi mümkündür ve bu çalışanlardan kıdemi bir yıldan ziyade olanlar patrondan kıdem tazminatı talep edebilir; lakin ihbar tazminatı alamazlar.”